Leczenie zwyrodnienia stawów palców

Zmiany zwyrodnieniowe stawów palców to problem większości Polaków po 50-60 roku życia. Wbrew pozorom nasze zachowania, praca, aktywności nie mają decydującego wpływu na pojawienie się zwyrodnień. Wszystkiemu winny jest naturalny proces starzenia organizmu i zużywania chrząstki stawowej. To jak szybko i dotkliwie odczujemy nasze stawy zależy głównie od genetyki. Pewne schorzenia, choroby czy urazy mogą oczywiście przyśpieszyć pojawienie się uszkodzeń. Zachęcam do zapoznania się z moim wcześniejszym artykułem, dokładnie opisującym te schorzenie.

Leczenie zwyrodnienia stawów palców nie jest zadaniem łatwym. Uszkodzenia do jakich dochodzi z wiekiem w chrząstce stawowej są trwałe i nie mamy możliwości odbudowy chrząstki. Celem zabiegów rehabilitacyjnych jest walka z bólem i stanem zapalnym oraz odzyskanie możliwie największej ruchomości stawu. Zadanie nie jest łatwe, ponieważ pacjenci trafiają do nas zazwyczaj już ze znacznymi zmianami. Staw jest już znacznie zniekształcony i przykurczony. Nie zawsze jest to wynik lekceważenie problemu przez pacjenta. Niestety w początkowej fazie zwyrodnienia stawów palców nie dają o sobie znać. Pacjent nie odczuwa bólu, a delikatny przykurcz lub zmiana wyglądu palca nie jest dla niego czymś, co zmusza ich do pójścia do specjalisty.

Co więc powinniśmy zrobić, jeśli zauważmy, że nasz palce nie pracuje tak jak powinien? Na początku warto zgłosić się do lekarza, który oceni, czy problem na pewno jest związany ze zmianami zwyrodnieniowymi, czy może należy zrobić dodatkowe badania w kierunku np. dny moczanowej czy chorób reumatoidalnych. Następnie lekarz skieruje nas na zdjęcie rentgenowskie, ewentualnie USG i dodatkowe badania krwi. Kiedy zostanie postawiona diagnoza, zostaniemy skierowani na rehabilitacje. Na pierwszą wizytę u fizjoterapeuty warto przynieść aktualne zdjęcie rentgenowskie i wszelkie inne wyniki badań krwi i od lekarzy specjalistów np. reumatologa. 

 

leczenie zwyrodnienia stawów palców1 300x200 Leczenie zwyrodnienia stawów palców   kilka słów o rehabilitacji
Zmiany zwyrodnieniowe stawu międzypaliczkowego mogą przez długi czas nie powodować bólu

 

 

Leczenie zwyrodnienia stawów palców obejmuje:

 

Działania przeciwzapalne:

Zazwyczaj wydaje nam się, że poziom bólu jest proporcjonalny do poziomu uszkodzenia chrząstki. Niestety medycyna nie jest tak prosta, a mniejsze zmiany mogą powodować równie dotkliwy ból jak i te zaawansowane. Nie wchodząc dalej w szczegóły, zarówno w przypadku mniejszych jak i większych zmian może pojawić się duży stan zapalny i znaczny ból. Zaostrzenia dolegliwości może zdarzać się okresowo np. tylko po przeciążeniu stawu. W trudniejszych przypadkach dolegliwości mogą utrzymywać się nawet przez wiele miesięcy bez przerwy. 

Pierwszorzędnym zadaniem leczenia zachowawczego jest zmniejszenie stanu zapalnego i opanowanie bólu. Tak naprawdę każdy rehabilitant i lekarz stosuje inne sposoby. Przyjrzyjmy się teraz kilku z nim:

 

  • Całodniowe unieruchomienie palca w sytuacji dużego bólu

Jeśli odczuwamy bardzo duży ból palca, warto zastosować kilkudniowe całkowite jego unieruchomienie. Niektórzy pacjenci używają do tego zwykłego bandaża, który dodatkowo można nasączyć środkiem przeciwzapalnym. Na rynku mamy dostępne także specjalne ortezy, utrzymujące staw nieruchomo. Niestety najczęściej ustawiają one nasz palec w pełnym wyproście, co nie jest właściwe. W wyniku stanu zapalnego, palec zazwyczaj jest lekko przykurczony w zgięciu. Nie powinniśmy go na siłę rozprostowywać. Lepsza w takiej sytuacji może okazać się orteza miękka bez usztywnień. Kilkudniowe unieruchomienie może pomóc w szybszym pozbyciu się stanu zapalnego bez znacznego osłabienia palca. Oczywiście całodniowe stosowanie ortezy usztywniającej przez wiele tygodni czy miesięcy jest niewskazane.

  • Unieruchomienie palca na noc

Zupełnie inaczej podejdziemy do pacjenta, którego problem jest przewlekły. Mówimy tu o sytuacji, gdzie zmiany rozwijają się już dość długo, staw zazwyczaj jest lekko przykurczony i ból jest wciąż na tym samym średnim poziomie. Badania pokazały, że zastosowanie ortezy usztywniającej paliczek w wyproście na noc u takich pacjentów wpływa pozytywnie na ograniczenie dolegliwości bólowych, a także w niewielkim stopniu poprawia ruchomość stawu. Zaleca się stosowanie ortezy zakładanej na noc przez okres około 3 miesięcy, nie dłużej.

 

  • Ciepło

Zmiany zwyrodnieniowe zazwyczaj lubią ciepło. Słowo ZAZWYCZAJ jest tu bardzo ważne, ponieważ niewielki procent osób będzie preferował zimno. Najczęściej różnorodne formy rozgrzewania stawu powodują zmniejszenie dolegliwości bólowych i rozluźnienie napiętych mięśni ręki. Szczególnie działanie te jest korzystne u osób z bólem przewlekłym, trwającym wiele miesięcy czy nawet lat. U pacjentów z objawami ostrymi nie zawsze ciepło pomaga, szczególnie jeśli staw jest bardzo obrzęknięty i ucieplony. Zawsze mówię moim pacjentom, żeby zaobserwowali reakcje swojego organizmu. Można zacząć nawet od kilkuminutowego okładu i ocenić sytuacje. W warunkach domowych możemy wykorzystać hot/coldpack, czyli  specjalną torebkę wypełnioną żelem lub termofor.

 

  • Ostrzyknięcie stawu międzypaliczkowego

Jeśli wszystkie inne możliwości zawiodą, lekarz może zaproponować nam ostrzyknięcie stawu lekiem sterydowym Jednym z popularniejszych jest Diprofos. Zadaniem leku jest ograniczenie stanu zapalnego i zmniejszenie dolegliwości bólowych. Niezwykle ważne jest jednak, aby nie stosować ich zbyt często, ponieważ nadużywanie może prowadzić do osłabienia tkanek .

 

Zabiegi przywracajcie ruchomość stawu

Jak już wiemy zwyrodnienie stawu międzypaliczkowego powoduje ograniczenie jego ruchomości, dlatego naszym priorytetem jest próba przywrócenia ruchu w jak największym możliwym zakresie. Niestety w przypadku zaawansowanych zmian, kiedy staw jet już bardzo zniekształcony, jest to zadanie niemal niemożliwe. Najlepsze rezultaty osiągniemy, jeśli rehabilitację rozpoczniemy, kiedy przykurcz stawu nie jest jeszcze duży. Co więcej, nie powinniśmy pracować nad zakresem w fazie ostrej, czyli w momencie dużego bólu i obrzęku. 

Najlepszym sposobem pracy nad ruchomością stawów międzypaliczkowych jest terapia manualna, czyli wszelkie działania, które wykonuje swoimi rękami fizjoterapeuta. Obecnie na rynku mamy dostępne wiele różnorodnych metod pracy. Oprócz tzw. technik stawowych, które jak sama nazwa wskazuje skierowane są bezpośrednio na stawy, warto wprowadzać także techniki tkanek miękkich.

 

Ćwiczenia

Na rynku mamy dostępne różnorodne urządzenia, które pomagają nam w ćwiczeniach stawów międzypaliczkowych. Zazwyczaj w każdym sklepie rehabilitacyjnym znajdziemy piłeczki i inne przyrządy do ściskania. Nie do końca jestem zwolenniczką tego typu przyrządów. Oczywiście mogą być one pewnym urozmaiceniem, ale nie mogą być podstawą ćwiczeń. Ich głównym zadaniem jest wzmocnienie zginaczy palców. Zauważmy, że większość naszych codziennych czynności aktywuje zginacze. Kiedy trzymamy kubek z kawą, myjemy zęby, piszemy na klawiaturze. Zwyrodnienia stawów palców powodują, że nasze palce także ustawiają się w lekkim przykurczu zgięciowym. Dlatego ważne jest, abyśmy naszą rękę otwierali i ćwiczyli mięśni przeciwstawne czyli prostowniki.

 

leczenie zwyrodnienia stawów palców 1 300x184 Leczenie zwyrodnienia stawów palców   kilka słów o rehabilitacji
Przyrząd umożliwiający ćwiczenie prostowników palców

 

Co więcej, zawsze podkreślam, że ćwiczenia, które wyprowadzacie nie mogą prowokować dolegliwości. Wykonywanie ćwiczeń z bólem może doprowadzić do większego podrażnienia stawu, stanu zapalnego i oczywiście bólu.

 

Fizykoterapia

Zapewne niektórzy z Was mieli już okazję uczestniczyć w zabiegach rehabilitacyjnych np. ramach nfz. Zapewne zuważyliście, że większość lekarzy jest nastawiona na przepisywanie zabiegów fizykoterapeutycznych. W przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów ręki jest podobnie. Zazwyczaj lekarze zalecają pole magnetyczne, laser, Solux czy krioterapię. Niestety działanie tych zabiegów pozostawia wiele do życzenia. Oczywiście mogą one stanowić dopełnienie terapii, ale nie powinny być jedyną formą terapii. Tak naprawdę jeśli spojrzymy na kraje rozwinięte, nigdzie system zlecania zabiegów nie jest tak ograniczony jak u nas. Idąc do lekarza często nie mamy możliwości nawet indywidualnego spotkania z fizjoterapeutą, dobrania ćwiczeń, nauki różnych sposobów pracy w domu i dobrania odpowiedniej ortezy. Dlatego jeśli czujecie, że coś niepokojącego dzieje się z Waszymi paliczkami, udajcie się do dobrego ortopedy, a następnie koniecznie do rehabilitanta.

 

Ewelina Prekiel

 

 

 

 

Leczenie zwyrodnienia stawów palców – kilka słów o rehabilitacji
5 (99%) 20 votes