Staw rzepkowo-udowy jest głównym źródłem dolegliwości przedniej strony kolana. W internecie spotkacie mnóstwo informacji na temat przyczyn bólu związanych z nieprawidłową pracą rzepki, czy biomechaniką całej kończyny dolnej. W dzisiejszym artykule zastanowimy się nad inną kwestią. Odpowiemy na pytanie, czy zaburzenia w ukrwieniu rzepki mogą mieć wpływ na pojawianie się bólu np. w czasie długotrwałego siedzenia?

Ukrwienie rzepki

ból kolana ukrwienie
„Koło tętnicze” rzepki
źródło: https://www.healio.com

Rzepka to kość bardzo dobrze ukrwiona. Zaopatrywana jest w krew z wielu naczyń wychodzących z tętnicy podkolanowej. Jeśli spojrzycie na powyższą rycinę, zauważycie, że jest to bardzo złożony system. Tworzy pewien obwód zamknięty, który możemy nazwać „kołem tętniczym”. Główne naczynia rzeki to: tętnice kolanowe przyśrodkowe górna i dolna, tętnice kolanowe boczna górna i dolna, oraz tętnica przednia piszczelowa. Istnieje także system naczyń, który zaopatruje rzekę od strony wewnętrznej, a także szerokie odprowadzenie żylne. Nie będę wchodzić bardzo dokładnie w anatomię. Chcę, abyście zdali sobie jednak sprawę, że unaczynienie rzepki jest bardzo rozbudowane, naczynia zaopatrują ją ze wszystkich stron.

Zaburzenie ukrwienia a ból przedniej strony kolana

W 2008r. Naslund i współ. przeprowadzili bardzo ciekawe badania. Sprawdzili przepływ w naczyniach rzepki w czasie biernego zgięcia kolana do 90 stopni. Ich praca pokazała, że zaburzenie przepływu występuje aż w przypadku 19 na 22 pacjentów, którzy na co dzień cierpią z powodu bólu przedniej strony kolana. Niestety badania zostały przeprowadzone na małej grupie badawczej. Nie spotkałam się także z innymi wartościowymi doniesieniami naukowymi na ten temat. Czy zatem czynnik związany z ukrwieniem jest ważny w kontekście bólu rzepki?

Żeby odpowiedzieć na to pytanie, zacznijmy od krótkiego wstępu. Pacjenci z bólem pochodzącym ze stawu rzepkowo-udowego zazwyczaj odczuwają ból w czasie zgięcia kolana, szczególnie w czasie czynnościa, gdzie wykonują przysiad, czy wchodzą po schodach. Kolejnym bardzo często występującym objawem jest ból pojawiający się w czasie dłuższego siedzenia ze zgiętymi kolanami. Taka sytuacja utrudnia pacjentowi pracę biurową, a także jazdę samochodem.

ból kolana ukrwienie
Ból w czasie długotrwałego zgięcia kolana może być związany z zaburzeniem ukrwienia rzepki

Większość lekarzy i fizjoterapeutów uważa, że ból stawu rzepkowo-udowego spowodowany jest głównie przez zaburzenia biomechaniczne, jakie prezentuje pacjent. Mówimy tu o nieprawidłowym torze, po którym podąża rzepka, który ma wpływ na nadmierne jej przypieranie do strony bocznej. Zachowanie rzepki w czasie ruchu jest zależne od wielu czynników. Po pierwsze, budowa anatomiczna naszego kolana. Po drugie, stereotypy ruchowe np. uciekanie kolana do środka w czasie przysiadu, czy lądowania na „bardziej zgiętym” kolanie w czasie biegu. Pod uwagę bierzemy tu także biomechanikę bioder i kolan. Moglibyśmy bardzo długo pisać o aspektach biomechanicznych.

Autorzy badań, które przytoczyłam na początku rozdziału, wysnuli hipotezę, że ból przedniej strony kolana może być związany jeszcze z jednym czynnikiem: ukrwieniem. Niestety pojawia się więcej pytań niż odpowiedzi. Po pierwsze, skąd biorą się zaburzenia ukrwienia np. w przypadku zdrowego młodego pacjenta? Z tematem tym zmierzył się Dr Rob Tarzwell: ” Wszystko jest zależne od uwarunkowań anatomicznych danej osoby. W momencie zgięcia kolana część tętnic ma utrudnioną pracę, ich przepływ zostaje zamknięty. W takiej sytuacji inne tętnice przejmują funkcję. U niektórych pacjentów budowa tętnic i ich dokładne położenie może powodować, że nie są w stanie poradzić sobie z długotrwałym zgięciem. ” Hipoteza jest dość interesująca, może tłumaczyć wiele dolegliwości bólowych przedniej strony kolana.

Zauważmy również, że wielu pacjentów z bólem kolana reaguje pozytywnie na ćwiczenia. Różne formy ruchu powodują zmniejszenie dolegliwości. Może rzeczywiście zwiększone ukrwienie w czasie ćwiczeń powoduje lepszy przepływ w zablokowanych naczyniach?

Co jeszcze może mieć wpływ na zmniejszony przepływ naczyń zaopatrujących rzepkę? Z pewnością różne schorzenia naczyń np. wszechobecna dziś miażdżyca. Uszkodzenia naczyń mogą być także powikłaniem pooperacyjnym, co także może dawać trochę inne spojrzenie na bóle rzepki u pacjentów po interwencjach chirurgicznych.

Niestety temat ukrwienia i jego wpływ na ból rzepki nie jest do końca jasny. Elementy, które przedstawiłam w artykule, są pewnymi hipotezami, muszą być zweryfikowane w przyszłości.

Zaburzenie krążenia przyczyną bólu przedniej strony kolana?
5 (100%) 2 votes