Kiedy należy rozpocząć rehabilitację?

Rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego jest niezbędna. Mogę nawet powiedzieć, że ważniejsza niż w przypadku urazów innych stawów. Dlaczego? Ponieważ łokieć bardzo szybko ulega przykurczowi po zwichnięciu, a brak właściwego postępowania w czasie pierwszych kilku miesiącach może spowodować trwałe ograniczenia ruchomości. Takie tendencje do sztywnienia wynikają z anatomii. Łokieć składa się z 3 małych stawów, które mają dość ścisłe torebki stawowe. Działania rehabilitacyjne należy rozpocząć zatem jak najszybciej, czyli bezpośrednio po zdjęciu usztywnienia zewnętrznego. Zazwyczaj łuska gipsowa zakładana jest na okres 2-3 tygodni, w niektórych przypadkach czas ten jest nieco krótszy.

W większości przypadków zwichnięcie łokcia leczymy zachowawczo, czyli właśnie poprzez działania rehabilitacyjne. W niektórych sytuacjach niezbędna jest jednak operacja. Decyzja o zabiegu często podejmowana jest bezpośrednio po zwichnięciu. W rzadszych sytuacjach dopiero po zdjęciu gipsu. Rehabilitacja po zabiegu jest równie istotna. Rozpoczynamy ją możliwie jak najszybciej, najlepiej w pierwszych dobach po operacji.

rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego
Rehabilitacja po zabiegu operacyjnym stawu łokciowego

Dlaczego każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia?

Rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego zawsze dostosowywana jest do danego pacjenta. Zauważcie, że każda osoba doznaje inne urazu, innych uszkodzeń tkanek miękkich czy nerwów. Lekarze dzielą zwichnięcia na proste oraz złożone. Po zwichnięciach prostych, czyli takich, gdzie nie doszło do dodatkowego złamania kości, pacjenci dochodzą do siebie szybciej. W przypadku urazów złożonych, gdy dojdzie do dodatkowego złamania, leczenie może potrwać nieco dłużej. Czas rehabilitacji zależy także od dodatkowych uszkodzeń nerwów, ponieważ tkanka nerwowa regeneruje się długo, nawet wiele miesięcy.

Uraz stawu łokciowego w różnym stopniu uszkadza więzadła łokcia oraz błonę międzykostną, które goją się w czasie około 6 tygodni. Z tego właśnie powodu w tym okresie działania rehabilitacyjne nie mogą być bardzo obciążające dla łokcia. Wygojenie tych struktur jest dla nas priorytetem, ponieważ warunkuje stabilność stawu. Nasze techniki rehabilitacyjne dostosowujemy także do poziomu bólu i obrzęku, który pojawia się po zwichnięciu. Wielość opuchlizny jest zależna nie tylko od wielkości urazu, ale także od pewnych predyspozycji pacjenta.

Jak widzicie, program leczenia jest zależny od wielu elementów. Po każdym urazie łokcia należy skontaktować się zatem z lekarzem, a następnie fizjoterapeutą, który po wnikliwej analizy tych wszystkich czynników, ustali plan działania. W prostszych urazach leczenie może potrwać 8-12 tygodni. Często czas ten może być jednak dużo dłuższy.

Rehabilitacja po złamaniu łokcia- jakie działania są pomocne?

1. Ogranicz obrzęk po urazie

Bezpośrednio po zdjęciu łuski gipsowej Wasz łokieć będzie obrzęknięty, a jego ruchomość znacznie ograniczona. Jest to zupełnie naturalne, dlatego nie warto popadać w panikę. Opuchlizna jest naturalną odpowiedzią organizmu na uszkodzenie. Łokieć może być także bolesny, co będzie stopniowo ustępowało w kolejnych tygodniach rehabilitacji.

Kiedy powinniśmy zwalczać obrzęk? Szczególnie jeśli jest duży i ogranicza ruchomość stawu. Tak jak pisałam wcześniej, łokieć szybko ulega usztywnieniu, dlatego musimy zrobić wszystko, aby poprawić ruchomość w pierwszych tygodniach. W celu zmniejszenia obrzęku stosujemy różnego rodzaju techniki tkanek miękkich, które wyglądają jak masaż i są bezpieczną formą pracy bezpośrednio po zdjęciu gipsu. Dodatkowo wprowadzamy chłodzenie, okłady z kapusty, Altacet oraz kinesiotaping. Uczymy pacjenta, jak masować łokieć w domu, a wszystko po to, aby w przeciągu kilku dni lub tygodni opuchlizna zmniejszyła się.

rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego 1024x576 - Rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego- jak powinna wyglądać?
Kinesiotaping- pomocna metoda w walce z obrzękiem stawu łokciowego

2. Terapia manualna kluczem do sukcesu

Najważniejszym elementem rehabilitacji po zwichnięciu stawu łokciowego jest terapia manualna. Nazywamy tak wszelkie działania, które za pomocą rąk wykonuje fizjoterapeuta. Techniki manualne dostosowujemy do aktualnej sytuacji pacjenta. W czasie pierwszych 6 tygodni po urazie, kiedy trwa najważniejsza faza gojenia, wykorzystujemy dużo technik skierowanych na rozluźnienie mięśni i powięzi. Jedną ze skuteczniejszych jest metoda manipulacji powięziowych. W kolejnych tygodniach wprowadzamy coraz więcej technik stawowych. Obecnie mamy dostępne naprawdę wiele metod pracy manualnej. Warto zatem znaleźć fizjoterapeutę, który ukończył specjalistyczne szkolenia. Dzięki takim działaniom możemy bezpośrednio oddziaływać na każdy z 3 stawów łokcia, wykonując tzw. techniki mobilizacyjne.

Często dostaje od Was zapytanie, czy standardowe ćwiczenia domowe nie będą wystarczające? Niestety nie zawsze pacjent jest w stanie samodzielnie wypracować zakres ruchu. Oczywiście wszystko zależy od wielkości urazu i predyspozycji genetycznych, niemniej jednak zawsze zachęcam pacjentów do kontaktu z rehabilitantem. Zazwyczaj już po kilku zabiegach pacjent zauważa znaczącą poprawę. Terapia manualna jest szczególnie w przypadku pacjentów, którzy mają z natury dość sztywny kolagen i małą ruchomość stawów. Takie osoby zazwyczaj dużo dłużej odzyskują zakres ruchu

rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego
rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego
Terapia manualna stawu łokciowego

3. Wykonuj proste ćwiczenia ruchowe

Bardzo ważnym dodatkowym elementem leczenia stawu łokciowego po urazie jest wykonywanie ćwiczeń domowych. Pewne elementy warto wprowadzić już w czasie noszenia gipsu. Oczywiście staw łokciowy jest wtedy unieruchomiony, możemy jednak poruszać palcami, barkiem, szyją. Usztywnienie łokcia w łusce gipsowej powoduje napięcie w obrębie całej kończyny górnej, aż do szyi. Bezpośrednio po zdjęciu gipsu możecie odczuwać bolesność i sztywność nie tylko w łokciu.

Proste naprzemienne zgięcia i wyprosty stawu wprowadzamy bezpośrednio po zdjęciu gipsu. Zazwyczaj wykonujemy je wielokrotnie w ciągu dnia, zawsze do granicy bólu. Nie powinniście robić tego zbyt gwałtownie szczególnie w pierwszych tygodniach po urazie. Poza zgięciem i wyprostem ważna jest także rotacja, czyli tzw. supinacja i pronacja. Ruchomość w tym kierunku jest szczególnie ograniczona w sytuacji urazu w obrębie kości promieniowej. Bezpośrednio po zdjęciu gipsu warto zatem ocenić ruchomość we wszystkich kierunkach i zdecydować, które ruchy będą priorytetem w czasie rehabilitacji domowej.

Bardzo pomocna może okazać się także metoda flossingu medycznego. Polega ona na owijaniu okolicy łokcia specjalnymi taśmami, a następnie wykonywania wielokrotnych naprzemiennych ruchów zgięcia i wyprostu. Dzięki takim ćwiczeniom dochodzi do zmniejszenia obrzęku i poprawy ruchomości łokcia.

4. Ćwiczenia mobilizacyjne

Problem z zakresem ruchu najczęściej dotyczy osób, które rozpoczęły działania rehabilitacyjne zbyt późno. Niektórzy pacjenci trafiają do nas dopiero po kilku miesiącach od urazu. Często po takim czasie staw łokciowy jest już bardzo usztywniony, a pacjent z trudem wykonuje podstawowe czynności. W takich przypadkach poza rehabilitacją w gabinecie wprowadzamy wiele technik mobilizacyjnych do pracy w domu.

Nie zalecałabym jednak samodzielnego wprowadzania tego typu ćwiczeń. Po pierwsze, rehabilitant musi wykluczyć wszelkie przeciwwskazania do samodzielnej mobilizacji. Po drugie, są one dość trudne i wymagają dokładnego wyjaśnienia i przećwiczenia w czasie wizyty. W trakcie samodzielnych technik mobilizacyjnych wykorzystujemy sztywny pas. Ćwiczenia polegają na spychaniu kości łokciowej lub promieniowej na granicy aktualnej ruchomości stawu. Takie ćwiczenia są kontynuacją terapii manualnej, którą przeprowadza fizjoterapeuta.

rehabilrehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego
Samodzielne ćwiczenia mobilizacyjne

5. Ćwiczenia funkcjonalne i wzmacniające

Ostatnim etapem rehabilitacji jest wprowadzenie ćwiczeń funkcjonalnych i wzmacniających. Ćwiczenia funkcjonalne polegają na wykonywaniu elementów zbliżonych do naturalnych czynności dnia codziennego. Takie ćwiczenia mogą przypominać sięganie, podpieranie się na ręce czy przenoszenie przedmiotu. W przypadku sportowców wykorzystujemy ruchy charakterystyczne dla danej dyscypliny. Zauważcie, że są to ruchy trójpłaszczyznowe, znane dla naszego mózgu. Dzięki zastosowaniu takich naturalnych elementów dużo szybciej dochodzi do wzmocnienia mięśni, a nawet przywrócenia końcówki zakresu ruchu.

W czasie pracy funkcjonalnej wykorzystujemy obciążenie zewnętrzne, które pozwala na zwiększenie siły mięśniowej. Wykonując ćwiczenia domowe, warto wspomóc się taśmami rehabilitacyjnych, ciężarkami, piłką lekarską. Po około 3 miesiącach niektórzy pacjenci dostają zielone światło do ćwiczeń na siłowni. Czasem jednak czas ten jest nieco dłuższy. Szczególnie w sytuacji problemów z zakresem ruchu, a także innych powikłań po zwichnięciu.

Rehabilitacja po zwichnięciu stawu łokciowego- jak powinna wyglądać?
5 (100%) 1 vote