Polecamy nasz nowy kurs: Kręgosłup "za biurkiem"

Tężyczka

Tężyczka jest dość „podstępna”. Z powodu niespecyficznych objawów trudno ją zdiagnozować. Co więcej, wciąż wielu lekarzy ma wiedzę tylko na temat jej cięższej postaci (tężyczka jawna). Dużo trudniej wykryć postać lżejszą, tężyczkę utajoną. Główny jej objaw to mrowienia i skurcze różnych rejonów ciała, dlatego mogłoby się wydawać, że to schorzenie typowo neurologiczne. Oczywiście symptomy dotyczą głównie układu nerwowego, ale przyczyny mogą być związane z układem hormonalnym, trawiennym, oddechowym, a nawet problemami natury psychicznej, o czym wspomina na swoich wykładach psychoterapeutka Cecylia Bieganowska.

Tężyczka – charakterystyka

Tężyczka to zespół objawów, gdzie dochodzi do tzw. wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej. Mówiąc inaczej, nasz układ nerwowy odpowiada mocniej i szybciej na bodźce, albo odpowiada na bodźce, na które nie powinien. Przyczyną zaburzenia jest obniżenie stężenia jonów wapnia, magnezu i/lub witaminy D w przestrzeni międzykomórkowej.

Zazwyczaj nikogo nie dziwi związek tężyczki z magnezem, który wpływa na funkcjonowanie układu nerwowo-mięśniowego. Z wapniem jest inaczej, kojarzymy go głównie z układem kostnym. Wbrew pozorom pierwiastek ten ma także ogromny wpływ na układ nerwowy, jest niezbędny do prawidłowego przenoszenia impulsów, a tym samym wpływa na jego pobudliwość. Dodatkowo warto wspomnieć o witaminie D, także często wymienianej w kontekście tężyczki. Jej brak wpływa na nieprawidłowe wchłanianie magnezu.

Pojawienie się objawów tężyczki może być związane również z zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. To trudne pojęcie oznacza stan optymalnego stężenia jonów wodoru w ustroju. Do zaburzeń równowagi może dojść w przebiegu chorób związanych z nerkami oraz płucami. Szczególnie znaczenie w kontekście tężyczki mają zaburzenia doprowadzające do tzw. hiperwentylacji, czyli nadmiernego oddychania.

Tężyczka występuje pod dwoma postaciami. Pierwszy z nich to dużo bardziej niebezpieczna tzw. tężyczka jawna. Ze względu na swój bezpośredni związek z niedoborem wapnia, często zwana także hipokalcemiczną. Zazwyczaj jej przyczyna jest związana z innymi poważnymi chorobami organizmu, na szczęście występuje stosunkowo rzadko. Charakteryzuje się napadami bolesnych skurczy poprzedzonymi drętwieniem okolic palców rąk i ust. Na początku ataku dochodzi do silnego napięcia kciuka, następnie napięcie pojawia się w mięśniach twarzy. Kolejny etap to przykurcz mięśni kończyn. Pacjent może także stracić przytomność, a nawet mogą pojawić się drgawki przypominające padaczkę. Niebezpieczne jest także pojawiający się skurczu mięśni głośni, co w bezpośredni sposób zagraża życiu.

Drugi rodzaj to tzw. tężyczka utajona, związana głównie z niedoborem magnezu. Objawy są tu bardzo niespecyficzne, często mało dokuczliwe i wręcz bagatelizowane przez lekarzy. Tężyczka wtórna to bardzo często spotykana postać. Z moich obserwacji wynika, że cierpi na nią coraz więcej pacjentów, a statystyki z pewnością będą rosły.

Tężyczka – przyczyny

Zauważmy, że tężyczka jest spowodowana niedoborami mikroelementów i zaburzeniami równowagi kwasowo- zasadowej, dlatego do pojawienia się objawów tężyczki mogą przyczynić się różnorodne choroby. Do najczęstszych zaliczamy:

– choroby tarczycy przytarczyc wywołujące zaburzenia w wydzielaniu kalcytoniny i parathormonu hormonów utrzymujących równowagę wapniową organizmu

zespół złego wchłaniania w przebiegu chronicznych biegunek lub wymiotów

celiakia, czyli tzw. nietolerancji glutenu, w wyniku której dochodzi do zaburzeń wchłaniania min. wapnia

przewlekłe stosowanie leków moczopędnych

-KPU, czyli zaburzenie metabolizmu hemu

nerkowa kwasica cewkowa prowadząca do zachwiania równowagi kwasowo-zasadowej organizmu i powstania kwasicy

hiperaldosteronizm powodujący zwiększoną ilość aldosteronu, co w konsekwencji prowadzi do wzrostu pH krwi

hiperwentylacja psychiczna występująca najczęściej w zaburzeniach o podłożu lękowym, w czasie intensywnego oddychania dochodzi do zachwiania równowagi kwasowo-zasadowej (tzw. zasadowicy)

-inne problemy natury psychicznej, tężyczka występuje szczególnie często u osób młodych przepracowanych, zestresowanych, skłonnych do depresji, nieodpornych na sytuacje stresowe. Ich układ nerwowy jest przeciążony, zużywa zbyt dużo mikroelementów

astma oskrzelowa powodująca zaburzenia oddychania i w konsekwencji zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

-cukrzyca

Tężyczka – objawy

Nie jest problemem określenie przyczyny czy nawet leczenie tężyczki. Największą trudnością jest jej zdiagnozowanie. Nie chodzi tu o brak narzędzi diagnostycznych, raczej o fakt, że lekarze często nie znają tężyczki. Zazwyczaj, kiedy nie mogą znaleźć przyczyny pojawiających się parastezji, wysyłają pacjentów do psychiatrów, którzy także szukają zaburzeń tylko w sferze psychiki.Tężyczka często jest mylona także z fibromialgią, o której przeczytacie w moim kolejnym artykule.

Do objawów tężyczki zaliczamy:

parestezje– czyli tzw. zaburzenia czucia np. drętwienia, mrowienia, głównie dłoni i stóp

skurcze– to jeden z najbardziej charakterystycznych objawów, występują zarówno w kończynach górnych, jak i dolnych, najczęściej jednak pojawiają się w łydkach i stopach. Charakterystyczne mogą być także skurcze głośni

drgawki– częste, krótkotrwałe, mogą lokalizować się tylko po jednej stronie ciała, zazwyczaj obejmują jednak różne partie

ogólne osłabienie i zmęczenie– mogą zdarzać się nawet zasłabnięcia

bóle i zawroty głowy

zwiększone napięcie mięśniowe

bóle kręgosłupa

nadmierna potliwość

objawy natury psychicznej– często tężyczka mylona jest z depresją i innymi chorobami psychicznymi, w przebiegu tężyczki może wystąpić lęk i bezsenność, ataki paniki, osłabienie koncentracji i uwagi, problemy z pamięcią, rozdrażnienie, ataki hiperwentylacyjne (szybkiego oddychania o podłożu lękowym), wady wymowy

objawy wegetatywneprzyspieszona akcja serca, bóle opasające klatkę piersiowa, kolki

zasinienie kończyn

uczucie ucisku w nadbrzuszu 

uczucie ciała obcego w gardle

nadpobudliwość układu nerwowego 

Dla przykładu odniosę się do nadpobudliwości, która obserwuje w gabinecie, w czasie leczenia pacjentów. Zazwyczaj, zanim zostanie postawiona prawidłowa diagnoza, pacjenci z tężyczką trafiają do lekarzy wielu specjalności. Dzieje się tak głównie ze względu na złożoność objawów, które dotyczą wielu narządów. Mrowienia, które występują najczęściej w kończynach, często mylnie naprowadzają lekarzy na diagnozę schorzenia kręgosłupa lub ucisku nerwu obwodowego. Pacjenci zazwyczaj trafiają wtedy na zabiegi fizykoterapeutyczne czy manualne…. i tu zaczyna się problem. Często wszelkie działania powodują pogorszenie objawów. Pacjent po zabiegu czuje, że jego drętwienia zwiększają się, często pojawia się dodatkowo ból promieniujący w różne regiony ciała. Dzieje się tak, ponieważ układ nerwowy jest nadpobudliwy, reaguje ze wzmożoną siłą na delikatne bodźce.

Nadwrażliwość w czasie rehabilitacji

Praca manualna z pacjentem z tężyczką jest trudna. Nadwrażliwość na bodźce powoduje, że terapia musi być delikatna. W wielu przypadkach mocne techniki tkanek miękkich są po pierwsze trudne do zniesienia w czasie samej terapii, dodatkowo pacjent czuje znaczne zaostrzenie objawów po zabiegu. Podczas terapii pacjent może czuć także tzw. ból przeniesiony, co oznacza, że przy ucisku czy dotyku jeden części ciała odczuwamy dolegliwości zupełnie w innym rejonie. Bardzo często spotykamy także pacjentów, u których tężyczka współistnieje ze schorzeniem kręgosłupa, co zupełnie utrudnia diagnozę.

Objawy w czasie badania lekarskiego:

Pacjent z podejrzeniem tężyczki powinien trafić do neurologa, który w czasie badania jest w stanie zauważyć kilka niepokojących objawów:

wygórowanie odruchów ścięgnistych oznacza, że podczas uderzenia młoteczkiem np. w kolano reakcja będzie dużo mocniejsza

objaw Chwostkauderzenie młoteczkiem w mięsień żwacz powoduje gwałtowne skurcze mięśni mimicznych twarzy, świadczy wzmożonej pobudliwości nerwu twarzowego

– objaw Trousssea- w czasie badania lekarz zaciska mankiet na ramieniu pacjenta. Niedokrwienie spowoduje zbliżenie palców dłoni w tzw. rękę położnika.

Tężyczka- diagnostyka

Tężyczkę diagnozuje się w tzw. próbie tężyczkowej (inaczej zwanej próbą ischemiczną). W czasie badania lekarz zakłada opaskę uciskową na ramieniu i wprowadza igle w pierwszy mięsień międzykostny. W czasie badania pacjent oddycha głęboko, po kilku minutach mankiet jest zdejmowany, a lekarz obserwuje wyładowania na ekranie oscyloskopu.

W sytuacji, gdy próba tężyczkowa wychodzi pozytywnie, należy po pierwsze wykluczyć choroby, które mogą ją wywoływać. Po drugie, należy wykonać badania określające poziom mikroelementów tj. magnez, wapń i potas. Powszechnie wykonuje się badania z surowicy krwi, które nie dają wartościowych wyników. Najlepszą metodą jest pomiar pierwiastków zjonizowanych w surowicy krwi

Jeśli podejrzewacie u siebie tężyczkę, zgłoście się do neurologa, starajcie się znaleźć lekarza, który specjalizuje się w jej leczeniu. 

9 odpowiedzi

  1. Próba teżyczkowa, wizyta u neurologa, zlecone badania i ponownie wizyta. Czyli dwa razy neurolog a jeszcze czasem każe badania uzupełnić o inne. Tu chorobliwe jest zachowanie lekarza dojacego pacjenta z kasy. Po próbie pacjent powinien dostać zlecenie na badania i dopiero mając badań komplet powinien iść na wizytę.

  2. czy mogłaby Pani polecić mi jakiegoś dobrego neurologa w Warszawie specjalizującego się w leczeniu tężyczki utajonej ? Pozdrawiam

  3. Cierpię z powodu tężyczki już 10 lat. Niestety w małym miasteczku trudno znaleźć lekarza który zna tą chorobę muszę jeździć do Warszawy. Znacie kogoś niedaleko Suwalk?

    1. Oczywiście, warto poinformować fizjoterapeutę o chorobie, stopniowo zwiększać bodźce i nie wprowadzać „mocnych terapii na początku. Nie każdy pacjent ma dużą nadwrażliwość na bodźce.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Może Cię zainteresować

Zachowawcze leczenie niestabilności odcinka lędźwiowego wymaga profesjonalnego podejścia. Niestety cały proces rehabilitacji zazwyczaj jest długotrwały i powinien być nadzorowany przez fizjoterapeutę. Na szczęście, jeśli pacjent przestrzega wytycznych, szansa na powodzenie terapii jest duża. W dzisiejszym artykule postaram się przybliżyć Wam temat rehabilitacji tej dysfunkcji. Kilka słów o niestabilności odcinka lędźwiowego Niestabilność, jak sama nazwa wskazuje, dotyczy…
Blokada kręgosłupa, czyli inaczej ostrzykiwanie jego struktur lekiem przeciwzapalnym, to niewątpliwie jedno z bardziej kontrowersyjnych działań medycznych, mające zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Czy jest to działanie bezpieczne? Czym właściwie jest blokady kręgosłupa? Czy powinniśmy unikać tego typu zastrzyków? Odpowiedź na to pytanie w dzisiejszym artykule Blokada kręgosłupa – co to znaczy? Blokada kręgosłupa to stwierdzenie nie do końca formalne. W języku…
Dlaczego pozycje odciążające kręgosłup są tak ważne? Pozycje odciążające kręgosłup są korzystne dla większości pacjentów z bólem pleców. Praktycznie każdy może znaleźć ułożenie, które będzie zmniejszało lub całkowicie znosiło dolegliwości. Często pytacie mnie, jakie pozycje są najkorzystniejsze dla kręgosłupa: półleżąca, leżenie na boku, czy na brzuchu? Która z nich będzie działała przeciwbólowo w momencie pojawienia się…

Nazywam się Ewelina Prekiel i jestem fizjoterapeutką. Moja pasją jest ortopedia i wszystko, co związane z narządem ruchu. Inspiracją do pisania artykułów są moi pacjenci, ich codzienne problemy i pytania. Staram się w przystępny sposób wyjaśnić zagadnienia medyczne, zawsze w oparciu o najnowsze doniesienia naukowe i własne doświadczenia. Moją pracę zawodową rozpoczęłam 9 lat temu. Od tego czasu specjalizuje się w ortopedii. Zajmuję się rehabilitacją po urazach i zabiegach operacyjnych, w bólach ostrych i przewlekłych narządu ruchu a także w wadach postawy. Wspólpracuję z młodymi sportowcami w zakresie prewencji i leczenia urazów.

© 2021 Fizjomind E. Prekiel. Wszystkie prawa zastrzeżone

Privacy Preference Center

Wykorzystujemy ciasteczka na tej stronie. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.