Czym właściwie jest blokada kręgosłupa? …o zastrzykach sterydowych

Blokada kręgosłupa, czyli inaczej ostrzykiwanie jego struktur lekiem przeciwzapalnym, to niewątpliwie jedno z bardziej kontrowersyjnych działań medycznych, mające zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Czy jest to działanie bezpieczne? Czym właściwie jest blokady kręgosłupa? Czy powinniśmy unikać tego typu zastrzyków? Odpowiedź na to pytanie w dzisiejszym artykule

 

Blokada kręgosłupa – co to znaczy?

Blokada kręgosłupa to stwierdzenie nie do końca formalne. W języku medycznym mówimy o iniekcji lub blokadzie epiduralnej, polegającej na ostrzyknięciu struktur kręgosłupa lekiem przeciwzapalnym. Słowo epiduralna oznacza, że lek podawany jest zewnątrzoponowo. Można podać go także w okolicę korzenia nerwowego lub stawu krzyżowo-biodrowego. Wszystko zależy oczywiście od tego, skąd pochodzą dolegliwości bólowe.

W trakcie zastrzyku podawany jest lek przeciwzapalny zawierający najczęściej kortykosteroidy, inaczej zwane sterydami. Niektórzy lekarze w trakcie zabiegu wykorzystują promienie rentgenowskie lub USG, co pomaga w precyzyjnym wprowadzenie igły. Zazwyczaj po zabiegu lekarz prosi pacjenta o pozostanie w przychodni przez pewien czas, czasem w pozycji leżącej. Następnie można wrócić do domu. Lek rzadko działa od razu, na pierwsze efekty musimy poczekać od kilkunastu godzin do kilku dni.

 

 

Blokada kręgosłupa – działanie

Osobiście nie lubię określenia blokada kręgosłupa, ponieważ wprowadza w błąd wielu pacjentów. Oczywiście sterydy ograniczają dolegliwości bólowe, ale słowo „blokada” jest tu zbyt mocne. Często spotykam się z pacjentami, którzy obawiają się iniekcji, mówiąc:  „Przecież jeśli zastrzyk zablokuje ból i będę normalnie się poruszać, mogę sobie zaszkodzić!” Nic bardziej mylnego. 

Żeby wyjaśnić zagadnienie, zacznijmy od tego, skąd bierze się ból pleców. Oczywiście przyczyn jest bardzo wiele, od tych niegroźnych, po naprawdę poważne choroby układowe. Tak naprawdę większość z nas przynajmniej raz w życiu doświadcza ostrego bólu kręgosłupa i zazwyczaj ma on związek z reakcją zapalną w obrębie dysku lub stawów międzykręgowych. Pomimo że nasz kręgosłup to konstrukcja naprawdę mocna, z wielu przyczyn może dojść do przeciążenia jego struktur. Mamy wtedy do czynienia z reakcją zapalną, która powoduje obrzęk, wydzielanie substancji zapalnych i oczywiście pojawienie się bólu. Powinniśmy być szczególnie czujni, jeśli ból pojawia się w nocy i towarzyszą mu inne objawy nazywane czerwonymi flagami. W takiej sytuacji wizyta u lekarza powinna odbyć się jak najszybciej!

Ostry ból pleców może różnić się zarówno objawami, jak i intensywnością. Co ciekawe, poziom odczuwanych dolegliwości nie zawsze jest wprost proporcjonalny do uszkodzeń, jakie są widoczne w badaniach obrazowych, o czym pisałam w poprzednim artykule. Ból, jaki odczuwamy, jest zależny od wielu czynników. Po pierwsze, reakcje zapalne u każdego z nas przebiegają inaczej. Ma to związek z wieloma aspektami min. hormonami czy współistniejącymi chorobami tj. cukrzyca czy niedoczynność tarczycy. Po drugie, każdy z nas ma inny próg odczuwania bólu. Jest to wynik min. odmiennej budowy struktur naszego mózgu.

Jeśli dojdzie do bolesnego stanu zapalnego, mamy wiele różnych możliwości leczenia. Praktycznie każdy lekarz czy fizjoterapeuta może zaproponować Wam zupełnie odmienne terapie. Grunt to znaleźć sposób odpowiedni dla danego pacjenta. Pomocne w ograniczeniu stanu zapalnego mogą okazać się: odpoczynek (w niektórych przypadkach zupełnie odwrotnie, ruch), stosowanie ciepła, leki przeciwzapalne, zabiegi manualne. Czasem jednak stan zapalny jest tak duży, że powszechnie stosowane sposoby nie działają, a ból ogranicza podstawowe codzienne czynności. W takim przypadku pomocne może okazać się ostrzyknięcie struktur kręgosłupa lekiem przeciwzapalnym, sterydem. Dlatego steryd nie jest tak naprawdę blokadą, a elementem, który zatrzymuje stan zapalny. Jeśli reakcja zapalna minie, możemy wrócić do naszych codziennych aktywności. Oczywiście cały czas mówimy o bólu wynikającym z podrażnienia struktur kręgosłupa tj. dysk czy staw międzykręgowy. Warto także skonsultować się z fizjoterapeutą, który po wnikliwym badaniu podpowie, co dodatkowo możemy zrobić, żeby zabezpieczyć nasz kręgosłup przed powrotem bólu.

 

Blokada kręgosłupa
Blokada kręgosłupa oznacza podanie leku (sterydu) do struktur kręgosłupa bezpośrednio w okolicę stanu zapalnego

 

Blokada kręgosłupa – czy mamy czego się obawiać?

Przejdźmy teraz do najważniejszej kwestii, bezpieczeństwa. Jeśli chodzi o techniczną stronę zabiegu, powikłania są bardzo rzadkie. Mogą dotyczyć chwilowego zwiększenia dolegliwości bólowych np. uczucia rozpierania bezpośrednio po iniekcji. Poważniejsze dolegliwości zdarzają się dużo rzadziej. Literatura wymienia możliwe powikłania, niemniej jednak, osobiście nigdy nie spotkałam takiego przypadku. 

Największe kontrowersje są związane z działaniem sterydów na tkankę. Reakcja zapalna jest przecież naturalnym mechanizmem zapoczątkowującym gojenie, a poprzez podawanie sterydu w pewien sposób walczymy z naturą. Czasem reakcja zapalna jest tak duża, że organizm sam nie potrafi sobie z nią poradzić. W takim wypadku podanie sterydu wydaje się słuszne. Jeśli jednak lek stosowany jest wielokrotnie, co kilka miesięcy, a nawet tygodni, musimy liczyć się z konsekwencjami. Niestety są lekarze, którzy nadużywają podawania sterydów, nie zdając sobie sprawy z konsekwencji takich działań. Nadużywanie sterydów osłabia jakość tkanki, która staje się mniej wartościowa i podatna na uszkodzenia. Dochodzi do zaburzenia procesu regeneracji i leczenia danego miejsca. 

Pamiętajcie, że jeśli dolegliwości bólowe powracają, pomimo jedno lub kilkurazowego podania sterydu, trzeba szukać innych sposobów na walkę z bólem. Leczenie przewlekłego lub nawracającego bólu pleców to przede wszystkim rehabilitacja. 

 

Ewelina Prekiel

 

Czym właściwie jest blokada kręgosłupa? …o zastrzykach sterydowych
5 (100%) 10 votes

 

Podobał Ci się artykuł? Udostępnij go proszę na Facebooku!

Ewelina Prekiel

Jestem fizjoterapeutką, której pasją jest ortopedia i wszystko, co związane z narządem ruchu. Inspiracją do pisania artykułów są moi pacjenci, ich codzienne problemy i pytania. Staram się w przystępny sposób wyjaśnić zagadnienia medyczne, zawsze w oparciu o najnowsze doniesienia naukowe i własne doświadczenia.