Zapalenie ciała tłuszczowego Hoffy

Ciało tłuszczowe Hoffy to struktura stawu kolanowego pełniąca wiele istotnych funkcji. Jedną z głównych jest zapewnienie amortyzacji. Możemy wymienić dwa mechanizmy, w wyniku których dochodzi do podrażnienia i przerostu tej struktury. Pierwszy jest związany z bezpośrednim uderzeniem w kolano, które może mieć miejsce nawet wiele lat przed pojawieniem się pierwszych objawów bólowych. Drugi ma podłoże mechaniczne, gdzie w wyniku nieprawidłowego ruchu rzepki dochodzi do zakleszczania i blokowania ciała tłuszczowego.

W przypadku podrażnienia ciała tłuszczowego Hoffy dolegliwości bólowe lokalizują się najczęściej pod rzepką, często możemy zauważyć także charakterystyczny obrzęk tej okolicy. Ból nie zawsze jest jedynym problemem. Niektórzy pacjenci mają ograniczenie wyprostu stawu kolanowego, a nawet odczuwają blokowanie i przeskakiwanie. W poważniejszych sytuacjach może pojawić się obrzęk nawet całego kolana. Więcej informacji na temat charakterystyki i diagnostyki tego schorzenia znajdziecie TUTAJ.

ciało tłuszczowe hoffy leczenie2 - Ciało tłuszczowe Hoffy- jak powinno wyglądać leczenie?
Położenie ciała tłuszczowego Hoffy
źródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211568414002009

Ciało tłuszczowe Hoffy LECZENIE

Ciało tłuszczowe Hoffy może powodować różne dolegliwości o zmiennym nasileniu. Niektórzy pacjenci cierpią z powodu okresowego dużego stanu zapalnego tej struktury. Inni zmagają się z mniejszymi, ale chronicznymi dolegliwościami. Decyzja o leczeniu wymaga dokładnej analizy sytuacji danego pacjenta. W większości przypadków staramy się pomóc poprzez działania rehabilitacyjne. Zabieg operacyjny to ostateczność.

Warto zaznaczyć, że zapalenie ciała tłuszczowego Hoffy to rzadko jedyny problem pacjenta. Często schorzenie te towarzyszy innym zaburzeniom w obrębie stawu kolanowego, dlatego decydując o leczeniu, musimy ocenić wszelkie dysfunkcje. Najczęściej przyczyną stanu zapalnego ciała tłuszczowego Hoffy jest: przebyty zabieg operacyjny, zaburzenia biomechaniki stawu rzepkowo-udowego lub zmiany zwyrodnieniowe. Warto wiedzieć, że każdy z tych przypadków wymaga innego podejścia. Nasze działania różnią się także w zależności od tego, czy mamy do czynienia ze stanem ostrym, czy przewlekłym.

Zacznijmy od pacjentów, którzy odczuwają bardzo silny ból wynikający ze znacznego stanu zapalnego i obrzęku ciała tłuszczowego Hoffy. W takiej sytuacji nasze początkowe działania będą miały na celu ograniczenie reakcji zapalnej i zmniejszenie obrzęku. Zanim opowiem o sposobach walki ze stanem zapalnym, warto zaznaczyć, czego unikać. Tak jak pisałam wcześniej, stan zapalny w obrębie ciała tłuszczowego Hoffy może powodować problemy z wyprostem kolana. Często spotykam się z sytuacją, gdzie pacjenci próbują na siłę przeprostować kolano, mając nadzieje na powrót pełnego zakresu ruchu. Niestety takie działanie może nasilić dolegliwości. Ograniczenie ruchomości jest wynikiem blokowania ciała tłuszczowego pomiędzy struktury kostne. Jeśli pacjent na siłę prostuje kolano, obrzęknięta struktura ulega coraz większemu podrażnianiu. Dlatego w początkowym etapie leczenia staramy się odciążyć kolano, układając je w pozycji przeciwbólowej w lekkim zgięciu. Czasem niezbędne jest położenie zwiniętego ręcznika pod kolano. Oczywiście długotrwałe utrzymywanie stawu w zgięciu nie jest wskazane, dlatego staramy się jak najszybciej zmniejszyć stan zapalny i przywrócić wyprost.

Jak zmniejszyć obrzęk w okolicy ciała tłuszczowego Hoffy? Bardzo skuteczny w takim przypadku okazuje się taping, który pozwala na korekcję ustawienia rzepki. Dzięki plastrom ustawiamy rzepkę w pozycji ku górze i w razie potrzeby korygujemy także boczne przyparcie, które jest jedną z częstszych przyczyn dysfunkcji. Zazwyczaj technika ta daje pacjentowi natychmiastową ulgę. Przykładowy sposób tapingu został zaprezentowany na poniższym filmie.

Istotne w walce ze stanem zapalny i obrzękiem ciała tłuszczowego Hoffy są techniki wykonywane przez fizjoterapeutę. Pomocna może okazać się np. metoda manipulacji powięziowych. W sytuacji dużego bólu nie pracujemy bezpośrednio w okolicy ciała tłuszczowego, staramy się zmniejszyć napięcie w obrębie okolicznych tkanek. Zbyt mocne uciskanie okolicy podrzepkowej może spowodować zaostrzenie dolegliwości. Jeśli ból jest mniejszy, bezpośrednia praca w obszarze ciała tłuszczowego Hoffy jest już możliwa. 

Dodatkowo przydatna może okazać się maść przeciwzapalna, która aplikujemy na obszary bólowe. U niektórych pacjentów z silnymi dolegliwościami bólowymi zalecamy także zabiegi fizykoterapeutyczne np. z krótkotrwałe wykorzystanie zimna. Pomocna jest także metoda zaczerpnięta z medycyny ludowej, czyli okłady z liści kapusty 🙂

Faza przewlekła

Kiedy silne dolegliwości bólowe zmniejszą się lub w przypadku pacjentów, którzy odczuwają przewlekłe dolegliwości bólowe tej struktury, nasze działania rehabilitacyjne są nieco odmienne. W takich sytuacjach oceniamy biomechanikę stawu kolanowego, szukając elementów, które mogą powodować ciągłe podrażnienie ciała tłuszczowego Hoffy. U pacjentów z bólem w okolicy ciała tłuszczowego Hoffy zawsze oceniamy biomechanikę stawu rzepkowo-udowego. Jest to szczególnie istotny element u osób po różnego rodzaju zabiegach operacyjnych. Dlaczego? Pomimo że zabieg ma na celu naprawienie pewnych struktur kolana, jest to trauma dla stawu. Dochodzenie do pełnej sprawności trwa zazwyczaj co najmniej kilka miesięcy. W tym czasie wielu pacjentów ma zalecenie okresowego odciążenia kończyny oraz zastosowania stabilizatorów. Dodatkowo niektóre osoby jeszcze długo po zabiegu zmagają się z obrzękiem i ograniczeniem ruchomości. W konsekwencji dochodzi do osłabienia siły mięśniowej głównie mięśnia czworogłowego uda. Wszystko powyższe elementy doprowadzają do zaburzenia pracy stawu rzepkowo-udowego i możliwego podrażnienia ciała tłuszczowego Hoffy. Właściwa rehabilitacja jest zatem niezwykle ważnym elementem po każdym zabiegu operacyjnym. W czasie zabiegów wprowadzamy m.in mobilizacje ciała tłuszczowego Hoffy, która pozwala na przywrócenie jego elastyczności.

ciało tłuszczowe Hoffy leczenie - Ciało tłuszczowe Hoffy- jak powinno wyglądać leczenie?
Ocena ruchomości ciała tłuszczowego Hoffy; źródło:https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4789926/

Dysfunkcje stawu rzepkowo-udowego to problem nie tylko pacjentów pooperacyjnych. Tego typu zaburzenia bardzo często spotykamy także u osób trenujących niektóre dyscypliny np. bieganie, ale także u tych prowadzących siedzący tryb życia. Niewątpliwy wpływ mają tu predyspozycje genetyczne, czyli pewne cechy budowy stawu kolanowego. Warto wiedzieć, że ustawienie rzepek jest zależne od biomechaniki stopy, biodra i kręgosłupa. Jest to dość długi temat, dlatego nie będę go dokładnie opisywać w dzisiejszym artykule. Chcę tylko zwrócić uwagę, że każdy pacjent z problem ciała tłuszczowego Hoffy powinien mieć przeprowadzoną dokładną diagnostykę z oceną stawu rzepkowo-udowego. Leczenie takich zaburzeń to przede wszystkim ćwiczenia dobrane do konkretnego przypadku. Dodatkowo wspomagamy je technikami maualnymi.

W czasie rehabilitacji zwracamy uwagę także na pewne zachowania codzienne pacjenta. Niektóre osoby mają nawyk stawania na „przeprostowanych kolanach”, co może dodatkowo utrudniać leczenie. W przypadku osób hipermobilnych wprowadzamy wielomiesięczny program ćwiczeń wzmacniających, nastawionych na prawidłową kontrolę stawów kolanowych. W sytuacji, gdy podrażnienie jest wynikiem choroby zwyrodnieniowej, naszym głównym celem jest przywrócenie możliwie jak najlepszej ruchomości stawu.

Podobał Ci się artykuł? Udostępnij go proszę na Facebooku!

Ewelina Prekiel

Jestem fizjoterapeutką, której pasją jest ortopedia i wszystko, co związane z narządem ruchu. Inspiracją do pisania artykułów są moi pacjenci, ich codzienne problemy i pytania. Staram się w przystępny sposób wyjaśnić zagadnienia medyczne, zawsze w oparciu o najnowsze doniesienia naukowe i własne doświadczenia.

Privacy Preference Center