Polecamy nasz nowy kurs: Kręgosłup "za biurkiem"

Niestabilność czaszkowo-szyjna- czy statyczne pomiary mogą pokazać problem?

Niestabilność czaszkowo-szyjna to pojęcie wskazujące na zwiększoną ruchomość pomiędzy czaszką a górnymi kręgami szyjnymi. Mówiąc prościej, w wyniku uszkodzenia lub niewydolności więzadeł i mięśni dochodzi do nadmiernego ruchu pomiędzy potylicą a pierwszym, lub pierwszym a drugim kręgiem szyjnym. W literaturze możecie spotkać się z różnymi określeniami tej dysfunkcji: niestabilność górnych kręgów (segmentów) szyjnych, niestabilność szczytowo-potyliczna lub szczytowo-obrotowa. Więcej podstawowych informacji na temat tej dysfunkcji przeczytacie w moim poprzednim artykule.

Diagnostyka niestabilności czaszkowo-szyjnej nie jest prosta, szczególnie w Polsce. Tak jak pisałam w moich poprzednich artykułach, najlepszym sposobem diagnozowania tej dysfunkcji są badania w ruchu. Niestety w naszym kraju dostęp do nich jest ograniczony, dlatego często naszą diagnozę musimy opierać na badaniu klinicznym, ocenie objawów pacjenta i statycznych badaniach obrazowych. W dzisiejszym artykule chciałabym przedstawić Wam kilka pomiarów niestabilności, które możemy przeprowadzić na standardowym MRI w pozycji leżącej. Oczywiście pomiary te są dużo dokładniejsze, jeżeli wykonujemy je na badaniach dynamicznych np. Upright MRI czynnościowym. Niemniej jednak u wielu pacjentów z niestabilnością czaszkowo-szyjną mogą one pokazać pewne nieprawidłowości na badaniach statycznych.

Niestabilność czaszkowo-szyjna- pomiary statyczne

Pomiar Graba-Oakesa

Pomiar Grabba-Oakesa pokazuje nam, czy ząb obrotnika przesuwa się zbyt daleko w stronę kanału kręgowego, a tym samym czy nie uciska na pień mózgu. Aby go wyznaczyć, musimy wykreślić linię pomocniczą pomiędzy otworem wielkim czaszki aż do tylnego rogu kręgu C2. Następnie kreślimy linię prostopadłą, tak jak na poniższej rycinie, która jest naszym docelowym pomiarem. Na poniższym zdjęciu pomiar Grabba-Oakesa został zaznaczony gwiazdką. Niestabilność możemy podejrzewać, kiedy mierzony dystans wynosi 9 mm lub więcej.

niestabilnosc potyliczno szyjna 300x228 - Niestabilność czaszkowo-szyjna- czy statyczne pomiary mogą pokazać problem?
Pomiar Grab-Oakesa na rycinie
niestabilnosc czaszkowo szyjna 293x300 - Niestabilność czaszkowo-szyjna- czy statyczne pomiary mogą pokazać problem?
Pomiar Grab-Oakesa na obrazie rezonansu magnetycznego

Zwiększenie długości tego pomiaru może wynikać z uszkodzenia więzadła poprzecznego, które doprowadza do kompresji zęba kręgu obrotnika i tkanek miękkich na pień mózgu. Taki stan rzeczy wpływa na pojawienie się różnorodnych objawów. Pacjent może skarżyć się na bóle i zawroty głowy, problemy z przełykaniem, drętwienie w kończynach dolnych, a w najcięższych przypadkach nawet znaczne osłabienie siły mięśniowej w kończynach. Objawy u pacjenta mogę zaostrzać się w czasie zginania głowy.

Kąt CXA

Kąt CXA jest zawarty pomiędzy kostną częścią podstawy czaszki i kręgosłupem (tylną częścią zęba kręgu C2). U zdrowych pacjentów wynosi około 150 stopni. Przyjmuje się, że kąt poniżej 135 stopni może wskazywać na niestabilność, czyli przesunięcie przednie czaszki wobec kręgosłupa. Ruch ten jest zabezpieczany przez silne więzadła znajdujące się po stronie tylnej szyi: karkowe, nadkolcowe, miedzykolcowe, błonę szczytowo-potyliczną i w mniejszym stopniu więzadło poprzeczne. Uszkodzenie struktur więzadłowych może prowadzić do podrażnienie przedniej części pnia mózgu i górnej części rdzenia kręgowego.

niestabilnosc czaszkowo szyjna cxa 291x300 - Niestabilność czaszkowo-szyjna- czy statyczne pomiary mogą pokazać problem?
Kąt CXA wyznaczony na obrazie rezonansu magnetycznego

Współczynnik Powersa

Współczynnik Powersa wskazuje na pozycję potylicy w stosunku do odcinka szyjnego. Aby go określić, musimy wykreślić i zmierzyć dwie linie; 1) pomiędzy tylnym łykiem C1  i przednią częścią podstawy czaszki, 2) pomiędzy tylną częścią otworu wielkiego i przednim łukiem C1. Następnie wyznaczamy stosunek długości pierwszej linii do drugiej, co w prawidłowych warunkach powinien wynosić mniej niż 1. W innym przypadku możemy podejrzewać niestabilność.

Powers ratio 300x138 - Niestabilność czaszkowo-szyjna- czy statyczne pomiary mogą pokazać problem?

Rycina prezentująca określanie linii do wyznaczania współczynnika Powersa

 

Niestabilność czaszkowo-szyjna- jakie badania wykonać?

Jakie badania są najbardziej wartościowe w diagnostyce niestabilności? Z pewnością różnorodne sposoby obrazowania w ruchu. Mówimy tu o badaniach, gdzie ustawiamy głowę w zgięciu, wyproście lub rotacji. Niestety w polskich warunkach nie mamy dostępu do badania DMX, które jest wykorzystywane przez wielu specjalistów np. w USA. Bardzo skutecznym sposobem diagnostyki niestabilności jest także Upright MRI czynnościowy, dostępne już w kilku miejscach w Polsce. Niestety nie są to jeszcze aparaty dające obraz o dużej jakości. Część pacjentów ma zatem problem z zobrazowaniem niestabilności.

Jeżeli nie mamy do dyspozycji zaawansowanych badań w ruchu, zazwyczaj zaczynamy od klasycznych zdjęć RTG, ale co najważniejsze od RTG czynnościowego. Dodatkowo lekarz ocenia klasyczne MRI, wykonując m.in. pomiary, o których pisałam w dzisiejszym artykule. W razie wątpliwości diagnostykę pogłębiamy o TK czynnościowe. Warto pamiętać, że ocena niestabilności na badaniach obrazowych wymaga dużego doświadczenia. Niestety niewielu lekarzy zna tę dysfunkcję, niewielu także wysyła pacjentów na badania w ruchu, a nieliczni potrafią dokonać prawidłowych pomiarów na badaniach statycznych. Co więcej, część lekarzy nie zwraca uwagi na niewielkie odchylenia od normy, a one właśnie mogą świadczyć o ukrytej niestabilności, która powinna być potwierdzona w badaniach dynamicznych.

niestabilnosc czaszkowo szyjna 1 300x107 - Niestabilność czaszkowo-szyjna- czy statyczne pomiary mogą pokazać problem?

Upright MRI czynnościowy

 

7 odpowiedzi

  1. Jaki artykuł o diagnostyce mogłabym pokazać mojemu lekarzowi po angielsku? Będę wdzięczna za pomoc.

  2. Mądra z Pani kobieta wszystkie artykuły super rewelacja . Proszę napisać artykuł o niewydolności kręgowo -podstawnej będę bardzo wdzięczny z góry dziękuje pozdrawiam

  3. Dzięki Pani wpisowi właśnie zdiagnozowałem u siebie niestabilność, teraz tylko potwierdzę to z lekarzem. Bardzo Pani dziękuję! takie posty są nieocenione!

  4. Bardzo dziękuję, że porusza Pani ten temat. Czy może polecić Pani lekarzy, którzy potrafią dobrze zdiagnozować niestabilność czaszkowo-szyjna? Z góry bardzo dziękuję i pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Facebook
Twitter
LinkedIn

Może Cię zainteresować

Czy słyszeliście kiedykolwiek o mięśniu piramidowym? Jest to mało znany mięsień położony w obrębie miednicy, który swoją nazwę zawdzięcza trójkątnemu kształtowi. Rozpoczyna się na spojeniu łonowym przed mięśniem prostym brzucha, podążając do kresy białej. Badania pokazują, że co piąta osoba nie posiada tego mięśnia, a u pozostałych występuje duże zróżnicowanie co do jego wielkości. Dawniej przypisywano mu funkcje napinania kresy białej, zauważono jednak,…
Ból łokcia to obok zespołu cieśni nadgarstka jedne z częstszych dolegliwości pacjentów pracujących przy komputerze. Niestety wielogodzinny brak ruchu niesie ze sobą duże konsekwencje dla naszych ścięgien, mięśni i stawów. Jeśli czujecie pierwsze dolegliwości w obrębie łokcia, warto znaleźć przyczynę bólu i przeciwdziałać, zanim problem stanie się przewlekły. Ból łokcia w czasie pracy przy komputerze- co tak naprawdę nas…
Ból krętarza- przyczyny Ból bocznej strony biodra (inaczej ból krętarza) zazwyczaj diagnozowany jest jako zapalenie kaletki krętarzowej. W poprzednim artykule wyjaśniałam, że sprawa nie jest tak oczywista. Najczęściej problem z kaletką jest tylko dodatkiem, a główną przyczyną bólu w tym rejonie są zmiany degeneracyjne ścięgien mięśni pośladkowych przyczepiających się w okolicach krętarza. W warunkach polskiej służby zdrowia pacjent…

Nazywam się Ewelina Prekiel i jestem fizjoterapeutką. Moja pasją jest ortopedia i wszystko, co związane z narządem ruchu. Inspiracją do pisania artykułów są moi pacjenci, ich codzienne problemy i pytania. Staram się w przystępny sposób wyjaśnić zagadnienia medyczne, zawsze w oparciu o najnowsze doniesienia naukowe i własne doświadczenia. Moją pracę zawodową rozpoczęłam 9 lat temu. Od tego czasu specjalizuje się w ortopedii. Zajmuję się rehabilitacją po urazach i zabiegach operacyjnych, w bólach ostrych i przewlekłych narządu ruchu a także w wadach postawy. Wspólpracuję z młodymi sportowcami w zakresie prewencji i leczenia urazów.

© 2021 Fizjomind E. Prekiel. Wszystkie prawa zastrzeżone

Privacy Preference Center

Wykorzystujemy ciasteczka na tej stronie. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.